قانون عليت مفاد قانون عليت آن است كه « ممكن در وجود و عدمش به يك مرجح بيرونى نياز دارد » . اين قانون نه‌تنها يك « اصل بديهى » است كه براى تصديق آن نيازى به فكر و انديشه و ترتيب قياس و اقامهء برهان نيست ، بلكه از « بديهيات اوليه » به شمار مىرود كه در تصديق آن به چيزى جز تصور صحيح موضوع و محمول نياز نيست . بديهيات اوليه توضيح مطلب اين است كه قضايا در منطق به دو دستهء كلى تقسيم مىشوند : قضاياى نظرى و قضاياى بديهى . قضاياى نظرى آن دسته از قضايا را گويند كه تصديق و پذيرش آنها به فكر و انديشه و ترتيب قياس نياز دارد . و قضاياى بديهى ، قضايايى هستند كه پذيرش و تصديق آنها متوقف بر فكر و انديشه و اقامهء دليل و برهان نيست . قضاياى بديهى نيز خود بر دو دسته‌اند : بديهيات اوليه و بديهيات ثانويه . بديهيات اوليه قضايايى هستند كه صرف تصور موضوع و محمول و نسبت ميان موضوع و محمول آن قضايا براى تصديق و پذيرش آنها كفايت مىكند ، يعنى آدمى براى پذيرش و باور به آنها نه‌تنها به فكر و انديشه نياز ندارد ، بلكه به هيچ چيز ديگر جز تصوّر اجزاى قضيه نيازمند نيست ، مانند قضيهء : « اجتماع نقيضين محال است . » اين دسته از قضايا اساسىترين عناصر معلومات و دانسته‌هاى انسان و زيربناى تفكر او مىباشند . اما قضاياى بديهى ثانوى آن دسته از قضاياى بديهى هستند كه صرف تصور موضوع و محمولشان براى تصديق آنها كفايت نمىكند ، مانند قضيهء « الآن روز است » كه تصديق آن متوقف بر مشاهده است و قضيهء « هر فلزى در اثر حرارت منبسط مىشود » كه تصديق آن متوقف بر تجربه و تكرار مشاهده است ، و قضيهء « قرآن كتاب پيامبر اسلام است » كه به واسطهء نقل‌هاى فراوان و متواتر آن را پذيرفته‌ايم .